Hương vị tuyệt vời của đặc sản cốm Tú Lệ vùng Tây Bắc

Hương vị tuyệt vời của đặc sản cốm Tú Lệ vùng Tây Bắc

Ẩm thực Việt Nam đa dạng một phần cũng bởi vì dân tộc ta là sự giao thoa của nhiều nền văn hóa. Rất nhiều dân tộc ít người sống rải rác quanh các khu vực miền núi Tây Bắc sở hữu nền văn hóa và nhiều đặc sản độc nhất vô nhị. Trong đó, hương vị ngọt ngào bay xa của cốm Tú Lệ đã đi sâu vào lòng những người từng đặt chân đến vùng núi rừng Tây Bắc. Được cảm nhận sự trân quý và chắt lọc của từng người dân tộc Thái đối với món quà quý mà trời đất ban cho. Tuy với nhiều người chất cốm ở đây không quá đậm vị, nhưng dư vị thơm nồng quyến luyến trên đầu lưỡi dù chỉ một lần thưởng thức cũng khiến ta nhớ mãi không quên.

Cốm Tú Lệ sinh trưởng trong điều kiện thiên nhiên hùng vĩ của núi rừng. Là nơi thiên nhiên giao thoa, hấp thụ trọn vẹn tinh túy của đất trời. Nên hương vị độc đáo, màu sắc và mùi hương cũng có nhiều khác biệt. Nếu so sánh với hương vị cốm Hà Nội lâu đời cũng không bị lép vế mà mang một màu sắc rất riêng. Bây giờ hãy cùng nhau đi đến quê hương của cốm Tú Lệ để tìm hiểu về sản vật quý giá này nhé!

Cốm Tú Lệ – tinh túy của đất trời

Cốm Tú Lệ được chắt lọc từ những tinh túy của đất, trời cùng với sự mộc mạc thô sơ của đồng bào dân tộc Thái vùng Tây Bắc. Vì vậy cốm ở nơi đây là đặc sản có một không hai của núi rừng Tây Bắc.

Hạt cốm là tinh túy của trời đất

“Tú Lệ gạo trắng nước trong/Ai lên đến đó thì không muốn về” – Câu ca như mời gọi du khách tìm về Tú Lệ. Đến với xã Tú Lệ, huyện Văn Chấn, Yên Bái những ngày đầu mùa thu khi tiết trời se se lạnh những thửa ruộng bậc thang lưng chừng trời bắt đầu chín, đây cũng là thời điểm bắt đầu một vụ làm cốm.

Tú Lệ – vùng đất lưng chừng cao nguyên Tây Bắc

Tú Lệ nằm giữa ba ngọn núi cao là Khau Phạ, Khau Thán và Khau Song. Chuyện kể rằng, ngày xưa, đã lâu lắm rồi, tổ tiên của người Thái được tiên ông ban cho một giống thóc quý. Tiên ông dạy rằng, hãy tìm một nơi thích hợp. Để gieo trồng sẽ được loại nếp thơm ngon. Người Thái đã mang giống lúa ấy đi gieo ở khắp vùng Tây Bắc. Nhưng không nơi nào có được kết quả như lời tiên ông dặn. Nơi thóc không nảy mầm, nơi thì lúa còi cọc bông lép… Khi đoàn người đi tới chân đèo Khau Phạ (Sừng trời). Dừng chân bên con suối Mường Lùng uống nước. Thấy dòng nước mát, ngọt lịm, ngẩng mặt lên là thung lũng tươi tốt.

Tú Lệ sừng sững giữ núi rừng Tây Bắc

Già làng của tộc người Thái đã quyết định ở lại vỡ ruộng trồng lúa. Quả nhiên thóc tiên gieo xuống đã nhanh nảy mầm và tươi tốt lạ thường. Khi trổ bông tỏa ra một hương thơm tinh khiết. Khi lúa chín, đem xay được những hạt gạo to tròn, trắng trong. Có hương thơm quyến rũ vô cùng. Con trai trong bản ăn giống nếp ấy. Trở thành những thanh niên khỏe mạnh dẻo dai, làm ruộng, làm nương không biết mệt. Khi cất tiếng thổi khèn, tiếng khèn làm say lòng gái bản. Các cô gái Thái ăn giống nếp ấy thì có nước da trắng hồng mịn màng. Mái tóc đen nhánh, miệng cười như hoa, quay sa dệt vải, thêu hoa văn như có hồn làm đám trai bản ngẩn ngơ, thổn thức…

Hạt ngọc quý của trời

Cảm tạ tấm lòng tiên ông ban cho giống thóc quý. Nên năm nào cũng vào khoảng tháng 10, mùa lúa chín, những người Thái ở Tú Lệ lại tổ chức lễ cúng Cơm mới. Lễ vật là những bông lúa to hạt mẩy làm cốm và những đĩa xôi thơm ngon còn bốc hơi nghi ngút.

Từ lâu Tú Lệ đã nổi tiếng với một loại nếp có hạt gạo to tròn, trắng trong. Thứ nếp này khi được đồ thành xôi thì có vị dẻo thơm đặc biệt. Còn khi chế biến thành cốm thì lại có thêm hương vị thật ngọt ngào, thanh mát. Để làm được những hạt cốm xanh mỏng.

Du lịch vào mùa cốm chín rộ

Người dân trong bản phải chọn nguyên liệu đầu vào chính là những bông lúa đang thời kỳ uốn câu vẫn còn sữa. Cắt về cho vào máy tuốt, phần rơm rạ thì bỏ đi những những hạt lúa tiếp sàng đãi những hạt lép ra. Dùng chảo gang to đun nhỏ lửa rang đều cho đến khi chín tới. Không giòn mà chóc chấu có mùi thơm sau đó bỏ ra cho nguội để cho vào cối. Một người đạp chầy, một người ở đầu cối đảo cốm bằng đũa cả to hai tay đảo đều để cho những hạt cốm không bị nát.

Khi chầy hạ xuống làm những vỏ chấu tách ra khỏi những hạt cốm cốm xanh, mỏng và dẻo hơn. Từng mẻ cốm ra lò những người phụ nữ tiếp tục dùng sàng. Để lựa chọn những hạt cốm đẹp nhất có màu xanh. Rồi dùng lá dong gói lại giữ những mùi thơm đảm bảo cho những hạt cốm dẻo.

Cốm Tú Lệ nuôi sống người dân Tây Bắc

Bà Hoàng Thị Liên, thôn Nà Lóng cho biết: “Những năm trước đây dân bản vốn chỉ làm cốm để cúng ông bà tổ tiên. Giờ đây do nhu cầu của du khách nên nhà nhà làm cốm, người người làm cốm. Có những ngày nhu cầu của khách tăng đột biến. Trong Tuần Văn hoá Du lịch danh thắng quốc gia Ruộng bậc thang Mù Cang Chải ngày cao nhất mình bán tới trên 100 kg cốm. Còn những ngày thường gia đình mình bán khoảng 50 –  70 kg”.

Góp phần nuôi sống người dân Tây Bắc

Xã Tú Lệ có 10 thôn, thì 100% thôn, bản đều có người dân làm cốm. Nhưng tập trung nhiều nhất ở thôn Nà Lóng. Ở đây có 157 hộ thì có trên 80 hộ làm cốm. Những ngày này đến với Nà Lóng huơng cốm bay thơn nức một vùng. Từng đoàn xe dừng lại tíu tít lựa chọn mua cho mình và người thân những gói cốm làm quà.

Theo các nhà khoa học, nếp Tú Lệ thơm ngon là bởi khí hậu ở đây mát mẻ quanh năm, biên độ giữa ngày và đêm chênh lệch nhau rất lớn. Nên năng lượng cây lúa tích trữ được rất cao. Cốm Tú Lệ được chắt lọc từ những tinh túy của đất, trời cùng với sự mộc mạc thô sơ của đồng bào dân tộc Thái vùng Tây Bắc. Vì vậy cốm ở nơi đây là đặc sản có một không hai của núi rừng Tây Bắc.

Sản phẩm Việt Nam truyền thống được cập nhật thường xuyên và nhanh chóng nhất.

Nguồn: Tuhaoviet.vn

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.